دسته‌ها
مقالات

هپاتیت چیست؟ راه‌های درمان و پیشگیری از انتقال انواع هپاتیت

ویروس‌های مختلفی به عنوان عامل ابتلا به هپاتیت که نوعی التهاب کبد است شناخته شده‌اند. شما با اجتناب از انجام برخی رفتارهای پرخطر نظیر استفاده از سوزن مشترک و پرهیز از ارتباط جنسی محافظت نشده می‌توانید احتمال ابتلا به این بیماری را کاهش دهید.

 هپاتیت چیست؟


هپاتیت به التهاب کبد گفته می‌شود. التهاب، واکنش بافت به تحریک یا آسیب‌دیدگی است که معمولاً به دلیل تورم ایجاد شده و با درد همراه است. ابتلا به هپاتیت، دلایل مختلفی دارد. هپاتیت ویروسی ناشی از وجود ویروس بوده و ممکن است حاد (کمتر از شش ماه طول بکشد) یا مزمن (بیش از شش ماه طول بکشد) باشد. هپاتیت ویروسی مسری است. برخی انواع هپاتیت‌های ویروسی از طریق تماس جنسی منتقل می‌شوند.

پنج نوع هپاتیت تا کنون شناسایی شده است که در گروه‌های A تا E دسته‌بندی می‌شوند.

انواع هپاتیت


ویروس‌های مختلفی باعث ابتلا به هپاتیت می‌شوند. شایع‌ترین انواع هپاتیت‌های ویروسی عبارتند از:

هپاتیت A

این نوع از هپاتیت منجر به بروز عفونت مزمن نمی‌شود و معمولاً عوارضی ندارد. کبد معمولاً چند ماه پس از ابتلا به هپاتیت A بهبود می‌یابد. به هر حال، گاهی اوقات نیز نارسایی کبدی ناشی از ابتلا به هپاتیت A باعث مرگ شده و برخی افراد نیز در صورتی که این عارضه حاد باشد نیاز به پیوند کبد پیدا می‌کنند. با واکسیناسیون می‌توان از ابتلا به هپاتیت A جلوگیری کرد.

هپاتیت A از طریق آب و غذای ناقل ویروس و از مدفوع فرد ناقل شیوع پیدا می‌کند. (به این مسیر، راه دهانی – مدفوعی گفته می‌شود). همچنین شما ممکن است از طریق تماس جنسی نیز به این بیماری مبتلا شوید.

 هپاتیت B

حدود 95 درصد از بزرگسالان مبتلا به هپاتیت B بهبود می‌یابند و دچار عفونت مزمن نمی‌شوند. به هر حال، در برخی موارد نیز ممکن است عفونت مزمن و مادام‌العمر بروز کند. هر چه سن فرد در زمان ابتلا به هپاتیت B کمتر باشد احتمال این که مزمن شود افزایش می‌یابد. افراد ممکن است بدون این که احساس بیماری داشته باشند، ناقل این ویروس باشند. از ابتلا به هپاتیت B نیز می‌توان با واکسیناسیون جلوگیری کرد.

یک نفر به طرق مختلف ممکن است به هپاتیت B مبتلا شوند که برخی از آنها عبارتند از:

  • داشتن رابطه جنسی با فرد مبتلا به عفونت
  • سوزن آلوده مشترک
  • تماس با مستقیم با خون فرد مبتلا به عفونت
  • آسیب‌دیدگی از طریق سوزن
  • انتقال ویروس از مادر به نوزادی که هنوز متولد نشده است
  • تماس با مایع فرد مبتلا به عفونت

احتمال این که مادر مبتلا به ویروس هپاتیت B، بیماری را حین یا پس از تولد به فرزند خود منتقل کند زیاد است. همه زنان باردار باید برای هپاتیت B مورد آزمایش قرار گیرند. تا 12 ساعت پس از تولد نوزادی که مادرش به هپاتیت B مبتلا است باید به واکسن و آنتی‌بادی هپاتیت B زده شود. با این کار می‌توان از انتقال هپاتیت B از مادر به فرزند پیشگیری کرد.

 هپاتیت C

حدود 75 تا 85 درصد از بیماران مبتلا به هپاتیت C دچار عفونت مزمن کبد می‌شوند که در بیشتر اوقات علامتی ندارد. تا کنون واکسنی برای پیشگیری از ابتلا به هپاتیت C ساخته نشده است.

هپاتیت C از طرق زیر ممکن است منتقل شود:

  • سوزن آلوده مشترک
  • تماس مستقیم با خون عفونی
  • آسیب‌دیدگی‌های ناشی از سوزن
  • رابطه جنسی با فرد مبتلا به عفونت (نادر است)

امروزه محصولات خونی برای هپاتیت B و C مورد آزمایش قرار می‌گیرند بنابراین احتمال این که این بیماری از این طریق انتقال یابد کم است. به هر حال، انتقال خون یا پیوند اعضا که قبل از آل 1992 انجام می‌شد به این منظور (به خصوص برای هپاتیت C) مورد آزمایش قرار نمی‌گیرند. اگر شما قبل ا سال 1992 تحت این عمل‌ها قرار گرفته‌اید بهتر است برای هپاتیت مورد آزمایش قرار گیرید.

هپاتیت D

احتمال ابتلا به هپاتیت D فقط برای افرادی که به دلیل ابتلا به هپاتیت B دچار عفونت شده‌اند وجود دارد. اگر شما واکسن هپاتیت B زده باشید احتمالاً در برابر ویروس هپاتیت D نیز مصون هستید.

هپاتیت D از طرق زیر منتقل می‌شود:

  • انتقال از مادر به نوزاد در حین تولد
  • تماس با مایعات یا خون افراد مبتلا به عفونت

فقط در صورتی که به هپاتیت B مبتلا باشید ممکن است به هپاتیت D هم دچار شوید.

 هپاتیت E

این نوع از هپاتیت با خوردن غذا یا آب آلوده شیوع پیدا می‌کند. هپاتیت D در دنیا شایع است. حتی با این که این نوع هپاتیت، واکسن دارد اما همه جا موجود و در دسترس نیست.

پزشکان ممکن است نتوانند نوع ویروسی که باعث ابتلا به این نوع هپاتیت می‌شود را تشخیص دهند. ویروس‌های دیگر مانند VM،EBV و HSV نیز ممکن است باعث ابتلا به هپاتیت شوند. بیشتر افراد مبتلا به هپاتیت، بهبود می‌یابند و این بیماری نیز غالباً قابل پیشگیری است ولی هنوز این بیماری به دلایل زیر یکی از بیماریهای مهلک خطرناک محسوب می‌شود:

  • تخریب بافت کبد
  • شیوع و انتقال آسان
  • ضعیف شدن سیستم ایمنی بدن
  • باعث ابتلا به نارسایی کبد می‌شود
  • باعث ابتلا به سرطان کبد می‌شود
  • باعث مرگ می‌شود (در موارد نادر)

شما ممکن است به دلیل خوردن غذا یا آب آلوده به ویروس (از مسیر دهانی – مدفوعی) به هپاتیت E مبتلا شوید. همچنین غذاهای در حال پخت مانند خوک، گوشت شکار یا صدف نیز ممکن است باعث ابتلا به عفونت شوند. این بیماری ممکن است پس از مسافرت به کشورهای دیگر که این عفونت در آنها شیوع دارد منتقل شود. هپاتیت E می‌تواند برای زنان باردار بسیار خطرناک و حتی مهلک باشد.

 علائم ابتلا به هپاتیت چیست؟


علائم ابتلا به هپاتیت چیست-compressed

شایع‌ترین علائم ابتلا به هپاتیت عبارتند از:

  • ادرار تیره
  • درد شکم
  • زرد شدن چشم و سفیدی چشم که به آن زردی گفته می‌شود
  • مدفوع کم‌رنگ
  • تب پایین
  • بی‌اشتهایی
  • احساس خستگی
  • احساس بیماری در معده
  • درد مفاصل

اگر هر یک از این علائم یا ترکیبی از آنها را داشتید باید بلافاصله به پزشک مراجعه کنید.

 تشخیص


تشخیص-compressed

پزشک از شما در مورد علائم سؤال کرده و شما را تحت معاینه قرار دهید. اگر دلیل ابتلا به هپاتیت، وجود ویروس باشد از شما آزمایش خون گرفته می‌شود.

 آیا هپاتیت قابل درمان است؟


آیا هپاتیت قابل درمان است-compressed

برخی انواع و علل هپاتیت بدون مداخله پزشکی بهبود می‌یابند اما گاهی اوقات نیز ممکن است پیشروی کرده و باعث اسکاری شدن بافت کبد یا ابتلا به سیروز شود.

هپاتیت آ 

هپاتیت آ درمان ندارد و باید ابتلا به عفونت کبد به دقت تحت نظر باشد. اگر شما به موقع متوجه شوید که به هپاتیت مبتلا هستید ممکن است اگر واکسن هپاتیت یا گاهی اوقات گلوبولین ایمنی هپاتیت آ بزنید بتوانید عفونت را متوقف کنید.

 هپاتیت ب 

هپاتیت ب اگر مزمن باشد غالباً به طور موفقیت‌آمیزی درمان می‌شود. یک بیمار مبتلا به هپاتیت ب باید استراحت کرده و به طور کامل از مصرف الکل پرهیز کنند. پزشک ممکن است عوامل ضد ویروسی مانند اینترفرون یا درمان‌های سرکوب‌کننده ویروسی دیگر را بری شما تجویز نماید.

 هپاتیت ث 

برای بیمار مبتلا به هپاتیت ث، عوامل ضد ویروسی با ریباویرین یا بدون آن تجویز می‌شود. برخی روش‌های درمانی ضد ویروسی و ترکیبی برای ردمان هپاتیت ث بر اساس زیرمجموعه آن در دسترس می‌باشد. این اقدامات درمانی تکثیر ویروس را هدف قرار داده و از نشر آن جلوگیری می‌کنند. زمانی که این داروها به طرز صحیح مورد استفاده قرار گیرند، احتمال موفقیت درمان به میزان زیادی افزایش می‌یابد.

 هپاتیت دی 

اگر شما به هپاتیت دی مزمن مبتلا باشید، پزشک ممکن است داروهایی با اینترفرون و همچنین داروهای هپاتیت ب را برای شما تجویز نماید.

 هپاتیت ای

درمان هپاتیت ای شامل پگینترفرون آلفا – 2 آ و ریباویرین می‌شود.

چه افرادی در معرض ابتلا به هپاتیت هستند؟


احتمال ابتلا به هپاتیت در موارد زیر افزایش می‌یابد:

  • استفاده از سوزن مشترک برای تزریق مواد
  • تماس جنسی دهانی یا مقعدی غیر ایمن
  • داشتن شرکای جنسی متعدد
  • نوشیدن مقادیر زیاد الکل
  • سوءتغذیه
  • کار کردن در بیمارستان یا مرکز پرستاری
  • دیالیز کلیه به مدت طولانی
  • سفر کردن به مناطقی که بهداشت در آنجا رعایت نمی‌شود.

 چگونه می‌توانم خود را در برابر هپاتیت ویروسی مصون نمایم؟


 روش‌های مختلفی برای کاهش احتمال ابتلا به هپاتیت وجود دارد که برخی از آنها عبارتند از:

  • واکسن هپاتیت آ و هپاتیت ب بزنید
  • در هنگام ارتباط جنسی از کاندوم استفاده کنید
  • از سوزن مشترک برای تزریق مواد استفاده نکنید
  • بهداشت فردی را رعایت کنید به طور مثال، دستان خود را با آب و صابون بشورید
  • از وسایل شخصی فرد مبتلا به عفونت استفاده نکنید
  • در هنگام تتو کردن یا سوراخ کردن بدن احتیاط کنید
  • در هنگام سفر به نقاطی از جهان که از بهداشت مناسبی برخوردار نیستند احتیاط کنید (حتماً واکسن بزنید)
  • در هنگام سفر، آب بطری بنوشید

اگر رفتارهای پرخطر دارید باید نکات پیشگیرانه فوق را رعایت کنید. اگر در مکان‌هایی نظیر خانه سالمندان، خوابگاه‌ها، مراکز نگهداری روزانه یا رستوران‌هایی کار می‌کنید با افراد دیگر در تماس هستید و احتمال تماس با افراد بیمار وجود دارد باید نکات پیشگیرانه را رعایت کنید.

 آیا هپاتیت، واکسن دارد؟


آیا هپاتیت، واکسن دارد-compressed

هپاتیت آ و هپاتیت ب، واکسن دارند. برای هپاتیت ث واکسنی وجود ندارد. از آنجا که فقط در صورت ابتلا به هپاتیت ب دچار هپاتیت دی هم می‌شوید، واکسن هپاتیت ب شما را در برابر هپاتیت دی هم مصون می‌کند. واکسنی که مورد تأیید سازمان غذا و داروی آمریکا باشد برای هپاتیت ای وجود ندارد.

 چشم‌انداز هپاتیت چیست؟


هپاتیت آ و ای معمولاً فقط باعث عفونت‌های کوتاه مدت (حاد) می‌شوند که بدن می‌تواند با آنها مقابله کند. انواع دیگر هپاتیت (ب، ث و دی) نیز ممکن است باعث بروز عفونت‌های حاد شوند اما احتمال ابتلا به عفونت مزمن نیز در اثر آنها وجود دارد. انواع مزمن هپاتیت‌ها خطرناکتر هستند. هپاتیت‌های غیر ای معمولاً حاد هستند اما می‌توانند تبدیل به هپاتیت مزمن هم شوند. بیشتر افراد به طور کامل پس از ابتلا به هپاتیت بهبود می‌یابند هر چند ممکن است بهبودی کبد آنها چندین ماه طول بکشد. برای کمک به تسریع دروان بهبودی، نکات زیر را رعایت کنید:

  • از مصرف الکل بپرهیزید
  • تغذیه خوب داشته باشید
  • اگر احساس بیماری می‌کنید، استراحت کنید
  • با پزشک خود در مورد داروهایی که مصرف می‌کنند حتی داروهای بدون نیاز به نسخه پزشک یا ویتامین‌ها و مکمل‌ها مشورت کنید تا به شما بگوید که کدام یک از آنها را می‌توانید مصرف کنید و از مصرف کدام دارو در دروان بهبودی باید پرهیز کنید.

اگر به هپاتیت مبتلا باشید، پزشک آسیب‌دیدگی بلند مدت کبد شما که ممکن است باعث ابتلا به سیروز یا نارسایی کبد شود را مورد بررسی قرار می‌دهد. ممکن است از شما خواسته شود که آزمایش‌های دیگر نظیر آزمایش عملکرد کبد، آزمایش‌های تصویری یا احتمالاً بایوپسی کبد را نیز انجام دهید.

اگر شما سؤالی داشتید، علائم جدیدی مشاهده کردید یا علائم فعلی شما تشدید شد باید با پزشک تماس بگیرید. هپاتیت آ، ب و ث شایع‌ترین انواع هپاتیت‌های ویروسی هستند. این که شما چگونه دچار عفونت شده‌اید مهم نیست مهم این است که زمانی که متوجه ابتلا به آن شدید به درستی از خود مراقبت کرده و مراقب باشید که عفونت به افراد دیگر سرایت نکند.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *